Tháng: Tháng Mười Một 2023

Ta đói các người đã cho Ta ăn

Hôm nay mừng lễ Chúa Ki-tô, chúng ta cùng nhau cử hành Chúa nhật cuối cùng của năm phụng vụ. Như là trong đời sống, mọi người đều tính sổ sách cuối năm tổng kết công việc trong suốt 12 tháng qua thế nào, thì hôm nay Tin mừng cũng đề nghị chúng ta tổng kết đời sống đức tin của mình trong những ngày kết thúc năm phụng vụ này như thế.

Việc tổng kết này được thực hiện từ những điều mà Chúa kêu gọi thực thi lề luật mới của Ngài đó là “ mọi người sẽ biết các con là môn đệ của Thầy nếu các con có lòng yêu thương nhau”. Tin mừng hôm nay giúp cho mỗi chúng ta cụ thể hóa luật mới này bằng việc nhắc nhớ chúng ta điều đã làm hay thiếu xót không làm: ta đói các con đã cho ta ăn, ta khát các con đã cho ta uống…hay ta đói các người đã không cho ta ăn, ta khát các ngươi đã không cho ta uống”

Việc tính sổ thật đơn giản chứ không như nhiều người nghĩ là việc phán xét của Chúa sẽ nhằm vào những việc lớn lao, những hành động anh hùng và thánh thiện, hay những hành vi lớn lao về đạo đức và tôn giáo.

Thực vậy, vấn đề ở đây là những việc làm hằng ngày, những hành động như các người cha người mẹ chăm sóc các con của họ, hay những con người hằng ngày vẫn sống tình giao hảo, quảng đại và nhã nhặn với những người hàng xóm, những hành vi cử chỉ nhỏ nhặt được thể hiện cho mỗi người xung quanh một cách âm thầm chứ không nhất thiết phải loan báo to tát như rao truyền trên mái nhà ….

Việc làm ở đây cũng không cần thiết là phải được làm nhân danh Chúa Giê-su, như là những hành động tôn giáo, những của lễ, những hy sinh. Như trong dụ ngôn, chúng ta thấy những người ở bên phải cũng như những người ở bên trái đều không nhận biết Chúa trong những việc làm nhỏ mọn mà họ thực hiện. Không một hành động nào mà Chúa Giê-su nêu lên dường như lại có tính tự nhiên tôn giáo cả.

Chúa Giê-su hôm nay trong ngày lễ Chúa Ki-tô Vua nhắc lại cho chúng ta rằng chúng ta bị xét xử trên tình yêu và chỉ trên tình yêu mà thôi. Ở đây chỉ cần một tình yêu rất bình thường tự nhiên: cho ăn, cho uống, đón tiếp, cho mặc, viếng thăm, chăm sóc. Những cử chỉ yêu thương nhỏ bé như thế lại có một giá trị vĩnh cửu.

Cái danh sách được Đức Giê-su liệt kê ra là không giới hạn, nên có thể tính đến cả những việc mà mỗi chúng ta có thể làm hằng ngày trong đời sống: như người cha người mẹ thức khuya dậy sớm du con ngủ, dỗ dành cho con khỏi khóc; là những đứa con chăm sóc cha mẹ già yếu trên giường bệnh. Hay trong giáo xứ chúng ta có nhưng ông bà anh chị em tham gia các công việc phục vụ, dọn dẹp quét nhà, lau bụi, dạy giáo lý…những sự phục vụ vô vị lợi, giúp đỡ người khó khăn, làm thiện nguyện tại các hoạt động cứu trợ, hiến máu nhân đạo….

Thánh Gioan Kim Khẩu đã lưu ý tới sự hoàn hảo nhất mà Chúa đòi chúng ta qua những việc làm bé mọn. Chúa không nói là người đói được an ủi, người ốm được khỏi, người ở tù được tự do. Điều quan trọng ở đây là làm cái gì đó bé mọn để việc đó được hoàn thành. Có nghĩa là đói thì cho ăn và nhờ việc làm cho ăn đó mà người đói mới được an ủi. Người ốm được cho thuốc, và nhờ việc cho thuốc đó mà họ được khỏi, hay người ở tù được viếng thăm, được giúp đỡ để được tự do.

Trong cuộc gặp gỡ cánh chung với Chúa Giê-su. Chúa không xét xử chúng ta. Nhưng chính chúng ta bị xét xử bởi chính mình về những gì mình làm trong suốt cuộc đời. Thiên Chúa chỉ vén mở điều còn ẩn dấu trong mỗi ngày sống của chúng ta. Trong ngày phán xét đó, Thiên Chúa sẽ giúp cho mỗi người xem xét xem mình có thực sự đối xử nhân nghĩa với người khác hay không.

Thực vậy, có thể sánh ví như một cuộc thi, nó sẽ diễn ra với những ngạc nhiên lớn lao. Mỗi chúng ta sẽ biết kết quả trước bởi vì mỗi người đều biết môn thi là thế nào. Thầy giáo đã cho chúng ta những câu hỏi và chỉ dẫn cho chúng ta những câu trả lời.

Trái ngược với điều xẩy ra trong các kỳ thi, những người thông minh và chịu khó sẽ không có thuận lợi ưu tiên. Tất cả mọi người đều có thể thi đỗ kỳ thi cuối cùng này, không phân biệt giai cấp, tôn giáo, chỉ số thông minh. Chúa Giê-su sẽ không hỏi chúng ta xem có bằng cấp loại gì, học trường đại học nào, cũng như đã thành công trong sự nghiệp, hay đã kiếm được nhiều tiền không, hay thuộc đảng phái nào…

Bảng xét xử cuối cùng không nhằm mục đích làm chúng ta sợ hãi bởi nhấn mạnh tới sự kết tội sẽ đến, nhưng là một lời mời gọi chúng ta quan tâm đến giây phút hiện tại. Chính lúc này mà sự sống vĩnh cửu được khởi đầu, chính lúc này mà mỗi chúng ta có thể cho những người đói được ăn, thăm viếng những người đang sống trong nỗi cô đơn, giúp đỡ những người hàng xóm đang cần đến sự trợ giúp, an ủi những người đang trong cảnh tang chế….Chính lúc này mà chúng ta bảo đảm tình thân hữu với Chúa. Vâng “mỗi lần các con làm điều đó cho một trong những kẻ bé mọn nhất này là các con đã làm cho chính Ta vậy”. Amen.

Hiệp hành sống đức tin

Trong ngày kính trọng thể các Thánh Tử Đạo Việt Nam hôm nay, chúng ta có dịp chiêm ngưỡng lại bức tranh các Thánh Tử Đạo Việt Nam do họa sỹ Gordon Faggatter vẽ để trưng bày ở quảng trường Roma trong ngày đại lễ phong thánh 19/06/1988.

Bức tranh lấy cảm hứng từ câu 9 trong đoạn 7 của sách Khải Huyền: “Tôi đã thấy một đoàn người đông đảo không tài nào đếm nổi, thuộc mọi nước mọi dân, mọi chi tộc, mọi nước và mọi ngôn ngữ. Họ đứng rước ngài Con Chiên, mình mặc áo trắng, tay cầm nhành lá thiên tuế”. Theo Thánh Gioan, đám người đông đảo tượng trưng cho muôn vàn vị Tử Ðạo trong lịch sử Giáo Hội hoàn vũ, đã bỏ mình vì trung kiên với Thiên Chúa, và hiện nay đang vinh hiển trong cõi hoan lạc trường sinh. Còn trong Giáo Hội VN, 117 Thánh Tử Ðạo tượng trưng cho trên dưới 130,000 bạn đồng hành đã anh dũng hy sinh mạng sống trong suốt 261 năm bách hại: từ sắc chỉ cấm đạo đầu tiên năm 1625, cho tới hết thời Văn Thân (1886).

Bức tranh các thánh tử đạo làm nổi bật tính hiệp hành đức tin tại miền đất truyền giáo Việt Nam

Gương mặt các vị tử đạo bao gồm mọi thành phần dân Chúa, đến từ hải ngoại, từ mọi miền đất nước. Các ngài  là các vị giám mục thừa sai dòng Đaminh Tây Ban Nha và Hội Thừa Sai Paris (MEP), các vị linh mục thừa sai và linh mục bản xứ Việt Nam, 1 chủng sinh, chánh chương, trùm trưởng, chức sắc, giáo dân, 1 thánh nữ là bà thánh Ine Lê Thị Thành

5 ngôi thánh đường đại diện cho 3 miền nam bắc…hình ảnh văn hóa, hoa sen, cánh đồng lúa…Và từ trên cao, Đức Kitô với một tay mở rộng đón đợi và một tay đang chúc lành, như muốn lập lại lời Ngài xưa : “Trong thế gian anh em sẽ còn phải gian nan khốn khó, nhưng can đảm lên, Thày đã thắng thế gian

Mẫu gương của sự hiệp thông, gắn kết bởi một niềm tin của các vị thánh tử đạo đã làm cho các ngài trở nên những người làm chứng tá cho lòng trung tín với Đức Ki-tô, đấng mà các ngài chọn để làm lẽ sống cho cuộc đời mình.

Như thế, là những hoa quả trổ sinh từ hạt giống các thánh tử đạo anh hùng, hôm nay mừng kính và tri ân các ngài đã gây dựng gia tài đức tin cho quê hương, chúng ta cần phải sống theo gương các ngài.

Giữa một văn hóa thực dụng và lối sống hưởng thụ hôm nay, giữa một cuộc sống văn minh, tiện nghi hôm nay, người tín hữu dễ bị cám dỗ chối bỏ niềm tin hoặc có thể dễ dàng thỏa hiệp để chối bỏ Tin mừng của Chúa  bởi một cuộc sống ích kỷ chỉ biết thỏa mãn những tham sân si của phận người.

Sự yếu đuối của thân phận mỗi người chúng ta thật dễ hiểu khi mà đức tin còn chưa bắt rễ sâu trong tâm hồn, khi mà gặp hoàn cảnh khó khăn và thử thách, người tín hữu dễ bị cám dỗ chối bỏ niềm tin của mình. Trong những chuyện kể về các vị tử đạo, chúng ta cũng đã thấy bên cạnh các vị linh mục và những tín hữu can trường giữ vững đức tin thì vẫn có người sợ hãi mà chối Chúa.

Vậy hôm nay dù không còn cảnh đổ máu để làm chứng cho Đức Tin nữa, nhưng mỗi chúng ta vẫn rất cần sự hiệp hành trong đức tin ngay tại mỗi gia đình nơi đó người cha người mẹ cần phải biết đào luyện đời sống đức tin cho con cái,  để  có thể đương đầu với những trào lưu bách hại đức tin của thời hiện đại hôm nay.

Cách cụ thể trong năm qua, mỗi tín hữu chúng ta đã thực thi việc canh tân đời sống đức tin cá nhân, và năm nay là canh tân đời sống đức tin cộng đoàn, mỗi tín hữu chúng ta cần liên đới với nhau bằng sự quan tâm, hiệp nhất, tích cực củng cố và tham gia đời sống các hội đoàn trong giáo xứ. Mỗi thành viên trong các hội đoàn, trong giáo xứ cũng hãy thực hành mỗi ngày những hy sinh từ nhỏ cho đến lớn qua sự trung thành với đức tin, vâng phục lề luật của Chúa và những đòi hỏi của bậc sống mình.

Mừng kính trọng thể các Thánh Tử Đạo Việt Nam hôm nay, chúng ta cùng xin Chúa cho mỗi người tín hữu chúng ta luôn ý thức địa vị cao quý là con cháu các thánh tử đạo anh hùng, để bằng sự trung tín và vâng phục trong niềm tin, không bao giờ để mất di sản đức tin quý báu đã được mua bằng giá máu các thánh tử đạo và không ngừng trao ban di sản vô giá này cho anh chị em xung quanh. Amen.

Hãy sẵn sàng

Trong tháng 11 này chúng ta đang sống những ngày cuối năm của niên lịch phụng vụ. Mùa thu cũng gọi là mùa lá rụng nhắc nhở chúng ta rằng mọi sự sẽ đi về đích điểm của nó.

Trong ba Chúa nhật cuối cùng này, Giáo hội cho chúng ta suy niệm các đoạn Tin mừng nói về sự tỉnh thức vì ngày Chúa đang đến gần.

Cụ thể bài Tin mừng hôm nay nói với chúng ta về các trinh nữ khôn ngoan và khờ dại. Từ ngữ khờ dại, theo nghĩa kinh thánh, không có nghĩa là không thông minh, nhưng muốn nói tới một người nghịch đạo, một người đối nghịch với Chúa. Từ ngữ này cũng được dùng trong Thánh vịnh 14, 1, đó là: “Kẻ ngu si tự nhủ: “Làm chi có Chúa Trời! “. Trong các sách Tin mừng, thì từ ngữ “ khờ dại” được dùng để chỉ: “ người ngu dại xây nhà trên cát.Gặp mưa sa, nước cuốn hay bão táp ập vào, nhà ấy sẽ sụp đổ, sụp đổ tan tành”. Như vậy, dụ ngôn nói tới sự khờ dại theo chiều kích thiêng liêng.

Tóm lại dụ ngôn này áp dụng cho mỗi chúng ta: đôi khi chúng ta cũng giống như các trinh nữ khôn ngoan biết chuẩn bị dầu đèn, nhưnng cũng có lúc thì lại giống như các trinh nữ khờ dại chỉ biết sống nhất thời không biết lo xa.

Như kinh nghiệm cho thấy thì con người và con vật đều có thói quen dự trù và tích trữ. Khi mùa đông gần đến các con gấu chuẩn bị cho việc ngủ đông, con gấu trúc thì tìm những nơi ấm áp và yên tĩnh. Các con sóc thì nhặt những hạt dẻ tha vào tổ để dự trữ thức ăn cho mùa đông. Con người cũng biết trang bị cho mình chăn áo ấm, giầy ủng và lò sưởi để đón mùa đông đến. Vậy con vật cũng như con người đều tiên liệu và cẩn trọng, khôn ngoan và tỉnh thức trong các hoạt động.

Trong đời sống chúng ta thường gặp phải những lúc khó khăn mà nhờ có sự tích lũy trong sự hiệp thông của tình thương, sự thông cảm với nhau giúp cho chúng ta vượt qua. Khi đó chúng ta đặt câu hỏi “làm thế nào mà tôi có thể vượt qua được?” Đó là sức mạnh của sự từng trải, sự kiên nhẫn, niềm hy vọng và tình yêu cho phép chúng ta thu lượm được hoa trái từ một sự tiên liệu trong kiên trì và hiểu biết.

Ngược lại, có thế chúng ta cũng đã kinh nghiệm được cái giá của việc không biết tiên liệu: khi mất công ăn việc làm cách bất ngờ, khi thiếu quan tâm làm mất đi một tình bạn, khi để cho những bất đồng và cãi vã dẫn tới ly thân và ly dị . Sự khác biệt giữa các trinh nữ khôn ngoan và các trinh nữ khờ dại là khả năng biết tiên liệu mà chuẩn bị dầu đèn.

Một câu hỏi đặt ra là liệu 5 trinh nữ khôn ngoan có ích kỷ khi họ không muốn chia sẻ dầu cho 5 trinh nữ kia? Ở đây Tin mừng không nói về lòng bác ái cho bằng nhấn mạnh điểm quan trọng là: chung cuộc thì mỗi người phải chịu trách nhiệm về sự chọn lựa của mình. Chúng ta sẽ không được cứu độ bởi vì nhà có người đi tu làm linh mục, làm tu sỹ, hay có bố hay mẹ ngày đêm lần hạt, đi thờ đi lễ, hay có con cái làm việc trong các hội từ thiện…Mỗi người phải trả lẽ riêng mình về điều phải làm hay thiếu xót không làm. Ai có phận của người đó. Chúa Giê-su nhấn mạnh về trách nhiệm của mỗi người về sự chọn lựa.

Có người cho rằng niềm tin ki tô giáo là cái gì đó xa lạ, một niềm tin chỉ hướng tới cái gì đó sau cái chết, những người đi đạo chẳng quan tâm gì đến hiện tại…Nhưng thực sự hoàn toàn ngược lại. Niềm tin ki-tô giáo mời gọi chúng ta hành động ngay lúc này, không được lãng phí thời gian được ban cho chúng ta. Sự sống vĩnh cữu bắt đầu ngay lúc này và thời gian ban tặng cho chúng ta như một quà tặng để chúng ta mở con mắt tâm hồn làm những điều tốt lành bao nhiêu có thể.

“Hãy sẵn sàng”. Vấn đề ở đây không phải là ngồi để xem lúc nào mình sẽ chết, nhưng là luôn sẵn sàng cho việc gặp gỡ Thiên Chúa.

Bạn sẽ làm gì nếu bạn biết rõ bạn chỉ còn sống đúng một ngày nữa thôi?” Đó là chính câu hỏi của một nhà giáo đã đặt cho 625 học sinh người Đức trong 12 trường và có kết quả:

20% được hỏi liền trả lời: “Chúng sẽ dùng thời gian còn lại để uống say sưa, hút ma túy và vui chơi cho thoả thích”.

Cuối cùng có một nữ sinh 18 tuổi trả lời: “Tôi sẽ dành thời gian còn lại để chuẩn bị cho giờ cuối cùng của tôi. Tôi sẽ dành buổi tối cuối cùng để đến gặp Chúa và cảm tạ Chúa đã ban cho tôi môt đời sống hạnh phúc và đầy đủ”.

Chúa đến bất chợt, hôm nay, ngày mai hay một ngày gần đây. Vậy chúng ta phải làm gì để chuẩn bị cho giờ đó? Hay chúng ta chỉ mãi sống trong nếp sống cũ?

Các tín hữu chúng ta không sống với cuốn lịch trong tay, để cố mà đoán xem ngày mà Thiên Chúa sẽ đến, những là sống với một cái la bàn để giúp cho chúng ta hướng đi mà tiến tới cấp bến bình an. Và khi mà ngày của sự chết sẽ đến, có thể là một tuần nữa, hay nhiều năm nữa, thì chúng ta vẫn cứ sẵn sàng với dầu đèn trong tay.

Dầu của lòng bác ái làm cho cây đèn đời sống của chúng ta luôn cháy sáng vì chính Chúa đã nói: “ mỗi lần anh em làm những điều này cho những kẻ bé nhỏ nhất của ta đây chính là làm cho ta vậy”. Vâng Thiên Chúa cho chúng ta thời gian để chúng ta có thể chuẩn bị thật tốt cho ngày Chúa đến. Và như thế những ai chuẩn bị sẵn sàng, sẽ được vào dự tiệc cưới trên trời. Amen.

Nói mà không làm

Trong trong các đoạn trước của Tin Mừng Thánh Matthêu, Chúa Giêsu thường dùng các dụ ngôn để lên án những người Pha-ri-sêu: như dụ ngôn người tá điền sát nhân, hay dụ ngôn những người khách được mời dự tiệc cưới.

Nhưng lần này, Chúa Giêsu công khai lên án họ, và Ngài tố cáo họ như thế trước đám đông dân chúng, đó là: “họ nói mà không làm”.

Và những điều lên án sau đó sẽ ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn khi Chúa nói họ là: “Những người dẫn đường mù quáng, những ngôi mộ tô vôi trắng, những loài rắn độc, những đứa con của những kẻ sát nhân! “.

Vậy lẽ nào Chúa Giêsu là Đấng hiền lành mà lại nói những lời thế? Tại sao Chúa lại có cách đối xử phũ phàng như vậy? Thưa:

Bởi vì những người pharisêu đã cho họ là người tuân thủ và áp dụng Lề luật, và đã tự trao cho mình quyền lực bất khả xâm phạm trong xã hội Do Thái, như: quyền nói nhân danh Chúa, quyền xác định điều gì được phép và điều gì là bị cấm, quyền đánh giá mọi người theo tiêu chuẩn mà họ đặt ra.

Với chính Chúa Giêsu, họ còn ngạo mạn thách thức: “Ai cho ông quyền làm điều đó “.

Ông nên nhớ là: “Chúng tôi không trao cho ông bất kỳ quyền hạn nào để ông được hành động như thế.”

Và người pharisêu chẳng quan tâm và ghé mắt đến: người yếu đuối, người nghèo, người tàn tật, người tội lỗi, người không phải Do Thái.

Và trên thực tế, họ cũng loại trừ Thiên Chúa, bởi vì Thiên Chúa của họ là Luật, Luật này chỉ dùng để thiết lập quyền lực của họ.

Chính vì vậy mà trong bài Tin mừng hôm nay, chúng ta thấy trước hết Chúa Giêsu trong cơn giận dữ, đã lớn tiếng phê phán để cho người ta biết tôn kính Thiên Chúa.

Chúa sẽ không bao giờ chấp nhận việc con người phục vụ Chúa để rồi biến Ngài thành công cụ chính trị hoặc thành bình phong cho những âm mưu của con người.

Chúa đã lật bàn của những kẻ buôn tiền trong Đền Thờ,

Chúa còn mạnh mẽ hơn nữa khi lật đổ vị thế của những kẻ buôn bán Thiên Chúa.

Tiếp đến Tin mừng hôm nay còn cho thấy Chúa Giêsu cũng đã lên tiếng để người ta biết tôn trọng con người: đó là phải dỡ bỏ những gánh nặng đang đè bẹp con người, phải giải thoát con cái Thiên Chúa khỏi những gánh nặng ấy và đập tan sự kiêu ngạo của những người tự gọi mình là Thầy.

“Đừng gọi ai là Cha vì anh em chỉ có một Cha ở trên trời… Ta nói cho anh em biết rằng tất cả anh em đều là anh em.”

Chúng ta cần hiểu rõ ở đây: Chúa Giêsu không lên án chi tiết này hay chi tiết kia về hành vi của các luật sĩ và người Pha-ri-sêu, nhưng Ngài lên án toàn bộ thái độ của họ, cách suy nghĩ của họ, tâm trí của họ, quyền lực giả tạo mà họ tự gán cho mình.

Từ đoạn Tin mừng này trở đi, sẽ diễn ra một cuộc chiến tổng lực giữa những người cứng lòng này với Chúa Giêsu. Bởi vì điểm chính yếu trong cuộc xung đột chính là người dân: đó là cuộc xung đột giữa Chúa Giêsu hành động vì dân và những người của Lề luật đã bị bóp méo.

Và từ nay trở đi kết quả của cuộc chiến là điều không thể nghi ngờ: “vua chúa thế gian này” sẽ đạt được chiến thắng cuối cùng trước Chúa Giêsu theo lẽ thế gian.

Không phải vô cớ mà Thánh sử Mátthêu nhớ lại những lời gay gắt của Chúa Giêsu, bởi vì:

Sau cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu, những Kitô hữu đầu tiên đã bị người Do Thái chèn ép.

Và trong các cộng đồng Kitô giáo, có những người Do Thái cải đạo muốn duy trì các yêu cầu của Luật, và họ muốn điều khiển người khác.

Điều này bình thường vì ngay từ cộng đoàn sơ khai, giữa các Kitô hữu có những người đóng các vai trò, lãnh đạo khác nhau: nhưng điều quan trọng mà Chúa Giê-su muốn nhắm tới, đó là chính trong tình huynh đệ và sự phục vụ mà những chức năng này phải được thực hiện. Không có vấn đề về trang phục, phù hiệu, địa vị danh dự, danh hiệu: “Đừng mang danh hiệu Rabbi – Thầy,” vì Chúa Giêsu đã dạy: “ tất cả các anh em đều là anh em và các anh em chỉ có một Thầy duy nhất, đó là Chúa Kitô”.

Bây giờ, vị Thầy Giê-su này không giống như những người khác, Ngài có địa vị trái ngược với những gì thế gian nhìn thấy nơi một bậc thầy hay một nhà lãnh đạo.

Ngài thích kẻ yếu và sự yếu đuối của họ hơn kẻ mạnh và quyền lực.

Ngài đã quỳ gối xuống trước các môn đệ để rửa chân cho họ.

Và Thánh Gioan, chứng nhân cho đời sống của Giáo hội ngay từ đầu, đã biết rõ lý do tại sao ngài kể lại việc rửa chân tại phòng tiệc ly, trong khi ba sách Tin Mừng khác đã trình thuật về việc thiết lập Bí tích Thánh Thể.

Thánh Gioan nhìn thấy trong cuộc đời của Chúa Giêsu chỉ có thông điệp tình yêu của Ngài. Và Người cứ lặp đi lặp lại: “Hỡi các con bé nhỏ của Cha, hãy yêu thương nhau”.

Vậy chúng ta hãy tự đặt cho mình câu hỏi ngày lúc này và ngay hôm nay là: mối bận tâm lớn nhất của đời sống chúng ta có phải là như vậy không? Amen.